نوشته‌ها

    + افزایش اندازه | - کاهش اندازه

    دکمه اشتراک گذاری تلگرام

آیا مولوی تقیّه کرده است؟ بررسی امکان تقیه در آثار مولوی – قسمت سوم

آیا مولوی تقیّه کرده است؟ بررسی امکان تقیه در آثار مولوی – قسمت سوم

 

مولوی و انکار ضروريّات دينی

مولوی در مقدمه  دفتر­پنجم ­مثنوي بطور تلویحی «­­لو ­ظهرت ­الحقايق بطلت الشّرايع­» را پذیرفته است:

شرع  بهر  زندگان  و   اغنيا است             شرع بر اصحاب گورستان كجا است ؟

آن  گروهي كز  فقيري    بي برند             صــد  جهت  زان  مردگـان  فاني ترند

مرده از يكسوست  فاني  درگزند              صوفيــان  از  صد جهت  فاني   شدند [i] 

 

به نظر او چون احكام شرع (مانند نماز و روزه) مخصوص زندگان و اغنيا­ست و مردگان از ­انجام آن معاف­اند، صوفیان نیز چون از مردگان فانی­ترند بطریق اولی تکلیفی به عهده آنان نیست. این سخن مولوی بر اساس قیاس است همان قیاسی که امام­ صادق­ علیه­السلام در باره­اش فرمودند اولین کسی که قیاس کرد ابلیس بود و در دین خدا قیاس راه ندارد.

مولوی بیان می­دارد که بایزید در مسیر حج به بزرگی رسید که او را از حج باز­داشت و گفت من را طواف کن و بدین­ترتیب فریضه حج را که از مهم­ترین فرایض است را مورد انکار قرار داده است:[ii]

سوي  مكّه   شيخ   امّت   بايزيــد             از   براي   حجّ    و   عمره   مي دويد    . . .

ديد  پيري با قدي   همچون  هلال              ديد  در   وي  فرّ و   گفتار   و  رجال    . . . 

گفت  عـزم  تو  كجا  اي  ادامه مطلب …

آيا مولوي تقيّه كرده است؟ بررسی امکان تقیه در آثار مولوی – قسمت اول

آيا مولوي تقيّه كرده است؟ بررسی امکان تقیه در آثار مولوی – قسمت اول

 

مولوي و سلاطين و دولتمردان معاصر وي

رابطه مولوي با سلاطين و امراءِ قونيه كه اكثر عمر مولوي در آنجا سپري­ شده كاملاً صميمانه بوده و هيچ ضرورتي جهت تقيّه وجود نداشته است.

اكثر دوران زندگي مولوي در قونيه گذشت. پادشاهان، وزراء و دولتمردان سلاجقه در آنجا حاكميت داشتند. برخي از اين حاكمـان گرايش به  تصوّف داشتند و سايرين هـم مخالفتي ابـراز نمي­كردند. اصولاً محيط قونيه محيط اباحه­گري بود. يهوديان و مسيحيان و . . .  در كنار مسلمانان با كمال آزادي زندگي مي­كردند. شراب فروشي و شرابخواري، بر پائي مجالس سماع و لهو و لعب رواج داشت.

مولوي با برخي سلاطين نظير: عزّالدّين­ كيكاوس (643-655) و ادامه مطلب …