يل على حدوث الأجسام في باب الدليل على حدوث العالم من هذا الكتاب إن شاء الله

ترجمه :

20. صَقربن ابى دُلَف مى‏گويد: از ابوالحسن امام هادى (عليه السلام)، درباره توحيد پرسيدم و به ايشان عرض كردم: من همان سخن هشام بن حكم را مى‏گويم. (در اين هنگام) امام (عليه السلام) خشمگين شدند و سپس فرمودند: شما چه كارى، با سخن هشام داريد. زيرا كسى كه گمان مى‏كند خداوند جسم است، از ما نيست و ما در دنيا و آخرت از او بيزاريم. اى فرزند ابى دلف! جسم، (چيزى است كه) ايجاد شده است، در حالى كه خداوند، خودش به وجود آورنده و جسم دهنده مى‏باشد.

(شيخ صدوق مى‏گويد: دليل بر ايجاد بودن اجسام را در باب دليل بر حادث بودن عالم در همين كتاب به خواست خدا، بيان مى‏كنم.)

7. باب أنه - تبارك و تعالى - شى‏ء
7. درباره اين كه خداوند، شى‏ء است.

1 أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَمَّنْ ذَكَرَهُ قَالَ سُئِلَ أَبُو جَعْفَرٍ ع أَ يَجُوزُ أَنْ يُقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ شَيْ‏ءٌ قَالَ نَعَمْ يُخْرِجُهُ عَنِ الْحَدَّيْنِ حَدِّ التَّعْطِيلِ وَ حَدِّ التَّشْبِيهِ

ترجمه :

1. شخصى از امام باقر (عليه السلام) پرسيد كه آيا صحيح است گفته شود كه خداوند، شى‏ء است؟ فرمودند: بله! (زيرا) او از دو حدّ (جايگاه) بيرون است. يكى جايگاه تعطيل (كه كسى بخواهد به طور كلى خداوند را نفى كند) و ديگر جايگاه تشبيه (كه كسى بخواهد، او را به چيزى شبيه كند.)

2 أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ لِلزِّنْدِيقِ حِينَ سَأَلَهُ مَا هُوَ قَالَ هُوَ شَيْ‏ءٌ بِخِلَافِ الْأَشْيَاءِ ارْجِعْ بِقَوْلِي شَيْ‏ءٌ إِلَى إِثْبَاتِ مَعْنًى وَ أَنَّهُ شَيْ‏ءٌ بِحَقِيقَةِ الشَّيْئِيَّةِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا جِسْمٌ وَ لَا صُورَةٌ

ترجمه :

2. هشام بن حكم از امام صادق (عليه السلام) روايت مى‏كند كه در جواب انسان زنديق (خدانشناسى) كه از آن حضرت پرسيد، خدا چيست؟ فرمودند: خداوند، شى‏ء است، اما با ديگر اشياء فرق مى‏كند. به سخن من كه گفتم (شى‏ء است) به اثبات آن برگرد، كه او به معناى واقعى شى‏ء است، اما جسم و صورت نيست.

3 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى الْحَلَبِيِّ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خِلْوٌ مِنْ خَلْقِهِ وَ خَلْقُهُ خِلْوٌ مِنْهُ وَ كُلُّ مَا وَقَعَ عَلَيْهِ اسْمُ شَيْ‏ءٍ مَا خَلَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَهُوَ مَخْلُوقٌ وَ اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ تَبَارَكَ الَّذِي لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ

ترجمه :

3. زراره مى‏گويد: از امام صادق (عليه السلام) شنيدم كه مى‏فرمود: خداوند بزرگ، جداى از مخلوقاتش و مخلوقاتش، جداى از او هستند و به هر چيزى، غير از خداوند، (شى‏ء) گفته شود، آفريده شده است. ولى خداوند، آفريدگار هر چيزى است و مبارك است كسى كه چيزى مثل او نيست.

4 حَدَّثَنَا حَمْزَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَلَوِيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خِلْوٌ مِنْ خَلْقِهِ وَ خَلْقُهُ خِلْوٌ مِنْهُ وَ كُلُّ مَا وَقَعَ عَلَيْهِ اسْمُ شَيْ‏ءٍ مَا خَلَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَهُوَ مَخْلُوقٌ وَ اللَّهُ تَعَالَى خالِقُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ

ترجمه :

4. خيثمه، از امام باقر (عليه السلام) نقل مى‏كند كه ايشان فرمودند: خداوند، از مخلوقاتش جدا مى‏باشد و مخلوقات خداوند از او جدا هستند و به هر چيزى غير از خداوند، شى‏ء گفته شود، آفريده شده است و خداوند، آفريدگار هر چيزى مى‏باشد.

5 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ مَاجِيلَوَيْهِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ‏

بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الْمَغْرَاءِ رَفَعَهُ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خِلْوٌ مِنْ خَلْقِهِ وَ خَلْقُهُ خِلْوٌ مِنْهُ وَ كُلُّ مَا وَقَعَ عَلَيْهِ اسْمُ شَيْ‏ءٍ فَهُوَ مَخْلُوقٌ مَا خَلَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ

ترجمه :

5. از امام باقر (عليه السلام) نقل شده است كه ايشان فرمودند: خداوند، از مخلوقاتش جدا است و مخلوقاتش نيز از او جدا هستند،

و هر چيزى كه بر او، شى‏ء گفته شود، به جز خداوند، آفريده شده‏اند.

6 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ الثَّانِيَ ع عَنِ التَّوْحِيدِ فَقُلْتُ أَتَوَهَّمُ شَيْئاً فَقَالَ نَعَمْ غَيْرَ مَعْقُولٍ وَ لَا مَحْدُودٍ فَمَا وَقَعَ وَهْمُكَ عَلَيْهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَهُوَ خِلَافُهُ لَا يُشْبِهُهُ شَيْ‏ءٌ وَ لَا تُدْرِكُهُ الْأَوْهَامُ كَيْفَ تُدْرِكُهُ الْأَوْهَامُ وَ هُوَ خِلَافُ مَا يُعْقَلُ وَ خِلَافُ مَا يُتَصَوَّرُ فِي الْأَوْهَامِ إِنَّ مَا يُتَوَهَّمُ شَيْ‏ءٌ غَيْرُ مَعْقُولٍ وَ لَا مَحْدُودٍ

ترجمه :

6. عبدالرحمن بن ابى نجران مى‏گويد: از ابو جعفر دوم (امام جواد عليه السلام) درباره توحيد پرسيدم و عرض كردم: آيا صحيح است كه به خداوند، شى‏ء گفته شود؟ فرمودند: بله! اما در ذهن نمى‏آيد و محدود (هم) نمى‏شود. پس آن چه تو از شى‏ء بودن خداوند خيال مى‏كنى، خلاف آن است و چيزى، شبيه خداوند نيست و عقل‏ها، او را درك نمى‏كنند و چگونه عقل‏ها مى‏توانند او را درك كنند، در حالى كه برخلاف چيزى است كه در عقل مى‏آيد و برخلاف آن چيزى است كه تصور مى‏شود. پس خداوند چيزى است كه در ذهن نمى‏آيد و محدود نمى‏شود.

7 حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقُ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْكُوفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الْبَرْمَكِيِّ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ بَكْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ ق