يِّ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ ع قَالَ سَأَلْتُ أَبِي سَيِّدَ الْعَابِدِينَ ع فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَتِ أَخْبِرْنِي عَنْ جَدِّنَا رَسُولِ اللَّهِ ص لَمَّا عُرِجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ وَ أَمَرَهُ رَبُّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِخَمْسِينَ صَلَاةً كَيْفَ لَمْ يَسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ عَنْ أُمَّتِهِ حَتَّى قَالَ لَهُ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ ع ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ فَقَالَ ع يَا بُنَيَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص كَانَ لَا يَقْتَرِحُ عَلَى رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَا يُرَاجِعُهُ فِي شَيْ‏ءٍ يَأْمُرُهُ بِهِ فَلَمَّا سَأَلَهُ مُوسَى ع ذَلِكَ وَ صَارَ شَفِيعاً لِأُمَّتِهِ إِلَيْهِ لَمْ يَجُزْ لَهُ رَدُّ شَفَاعَةِ أَخِيهِ مُوسَى ع فَرَجَعَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَسَأَلَهُ التَّخْفِيفَ إِلَى أَنْ رَدَّهَا إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ قَالَ‏

فَقُلْتُ يَا أَبَتِ فَلِمَ لَمْ يَرْجِعْ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ يَسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ بَعْدَ خَمْسِ صَلَوَاتٍ فَقَالَ يَا بُنَيَّ أَرَادَ ص أَنْ يُحَصِّلَ لِأُمَّتِهِ التَّخْفِيفَ مَعَ أَجْرِ خَمْسِينَ صَلَاةً لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها أَ لَا تَرَى أَنَّهُ ص لَمَّا هَبَطَ إِلَى الْأَرْضِ نَزَلَ عَلَيْهِ جَبْرَئِيلُ ع فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَبَّكَ يُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ يَقُولُ إِنَّهَا خَمْسٌ بِخَمْسِينَ- ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَ ما أَنَا بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَتِ أَ لَيْسَ اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرُهُ لَا يُوصَفُ بِمَكَانٍ فَقَالَ بَلَى تَعَالَى اللَّهُ عَنْ ذَلِكَ فَقُلْتُ فَمَا مَعْنَى قَوْلِ مُوسَى ع لِرَسُولِ اللَّهِ ص ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَقَالَ مَعْنَاهُ مَعْنَى قَوْلِ إِبْرَاهِيمَ ع إِنِّي ذاهِبٌ إِلى‏ رَبِّي سَيَهْدِينِ وَ مَعْنَى قَوْلِ مُوسَى ع وَ عَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضى‏ وَ مَعْنَى قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ- فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ يَعْنِي حُجُّوا إِلَى بَيْتِ اللَّهِ يَا بُنَيَّ إِنَّ الْكَعْبَةَ بَيْتُ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ بَيْتَ اللَّهِ فَقَدْ قَصَدَ إِلَى اللَّهِ وَ الْمَسَاجِدُ بُيُوتُ اللَّهِ فَمَنْ سَعَى إِلَيْهَا فَقَدْ سَعَى إِلَى اللَّهِ وَ قَصَدَ إِلَيْهِ وَ الْمُصَلِّي مَا دَامَ فِي صَلَاتِهِ فَهُوَ وَاقِفٌ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ وَ أَهْلُ مَوْقِفِ عَرَفَاتٍ وُقُوفٌ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ إِنَّ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِقَاعاً فِي سَمَاوَاتِهِ فَمَنْ عُرِجَ بِهِ إِلَيْهَا فَقَدْ عُرِجَ بِهِ إِلَيْهِ أَ لَا تَسْمَعُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ- تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ وَ يَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ- إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ

ترجمه :

8. زيدبن على مى‏گويد: از پدرم امام سجاد (عليه السلام) پرسيدم و به ايشان عرض كردم: اى پدر! به من از جدم رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) خبر بدهيد كه به آسمان برده شدند، و خداوند به ايشان دستور خواندن پنجاه نماز را دادند. چگونه ايشان از پروردگار نخواستند كه تخفيف داده تا اين كه حضرت موسى (عليه السلام) به ايشان عرضه داشت كه به سوى پروردگار خود بازگرد، و از او بخواه نمازها را كم‏تر كند، زيرا امت تو توان انجام دادن پنجاه نماز را ندارند؟ امام سجاد (عليه السلام) فرمودند: اى فرزندم! رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) چيزى را به پروردگار خود پيشنهاد نمى‏داد؛ و در مورد چيزى كه دستور داده بود، دوباره بر نمى‏گشت. پس زمانى كه حضرت موسى (عليه السلام) اين درخواست را كرد و واسطه ميان امت رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) شد، جايز نبود كه شفاعت برادرش حضرت موسى (عليه السلام) را رد كند. به همين دليل به سوى پروردگار باز گشت و درخواست تخفيف در نماز را داد، تا اين كه به پنج نماز برگردانده شد. عرض كردم: اى پدر! چرا رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) بعد از آن كه پنج نماز شد به سوى پروردگار خود برنگشت؟ آن حضرت فرمودند: اى فرزندم! رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) خواسته است كه براى امت خود تخفيف با پاداش پنجاه نماز به دست آورد. زيرا خداوند فرموده است: كسى كه يك كار خوب به جا بياورد، براى او ده ثواب خواهد بود.(52) مگر نمى‏بينى كه وقتى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) به زمين فرود آمد، جبرئيل بر او نازل شد و عرض كرد: اى محمد! پروردگار، سلام تو را مى‏رساند و مى‏فرمايد: (ثواب) پنج (نماز) در مقابل پنجاه (نماز) است. سخن من برگردانده نمى‏شود و من به بندگان ستم نمى‏كنم.(53) به ايشان عرض كردم: اى پدر! مگر اين گونه نيست كه خداوند به مكان توصيف نمى‏شود؟ آن حضرت فرمودند: بله، خداوند بزرگ‏تر از اين است كه به مكانى وصف گردد. عرض كردم: پس معناى سخن حضرت موسى (عليه السلام) به رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) چيست كه عرضه داشت: به سوى پروردگار خود باز گرد، آن حضرت فرمودند معناى سخن حضرت موسى (عليه السلام) همان معناى سخن حضرت ابراهيم (عليه السلام) است كه فرمود: من به سوى پروردگار خود مى‏روم، (اميد است) كه مرا هدايت كند.(54) و معناى سخن حضرت موسى (عليه السلام) كه فرمود: پروردگارا! به سوى تو عجله كردم تا راضى شوى.(55) و معناى سخن خداوند كه فرمود: به سوى خداوند عجله كنيد.(56) يعنى حج خانه خدا به جا بياورى. اى فرزندم! كعبه، خانه خداوند است، پس كسى حج خانه خدا را به جا بياورد، (يعنى) به سوى خداوند قصد كرده است و مسجدها، خانه‏هاى خداوند هستند، پس كسى كه به سوى آنها برود، به سوى خداوند رفته و او را قصد كرده است و نمازگزار تا زمانى كه در نماز است، در برابر خداوند ايستاده و كسانى كه در عرفات توقف كرده‏اند، در برابر خداوند متوقف شده‏اند و خداوند در آسمان‏ها، مكان‏هاى مباركى دارد، پس كسى كه او را به آن مكان‏ها ببرند، به سوى خداوند بالا برده‏اند. مگر نشنيده‏اى كه خداوند مى‏فرمايد: فرشتگان و روح به سوى او بالا مى‏روند. و مى‏فرمايد: سخن پاك به سوى خداوند بالا مى‏رود و كار شايسته، او را بالا مى‏برد.

9 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَبَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ أَسَدٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ زَع