باقر (عليه السلام) درباره اين آيه پرسيدم كه خداوند فرموده است: آيا از آفرينش اول خسته شده‏ايم، بلكه آنها از آفرينش جديد خود در شك هستند.(195) آن حضرت فرمودند: اى جابر! تفسير آيه اين است كه هر وقت خداوند اين آفرينش را از بين ببرد و دنيا از بين رفت و اهل بهشت در بهشت و اهل جهنم در جهنم ساكن شدند، خداوند دنيايى غير از اين دنيا بنا نهاده و آفريده‏هايى بدون نر و ماده را خلق كرده است كه او را عبادت كرده و يكتايى او را در نظر بگيرند و زمينى غير از اين زمين را آفريده كه قدرت تحمل آنها را داشته باشد و آسمانى غير از اين آسمان كه بر آنها سايه انداخته‏اند. شايد تو گمان مى‏كنى كه خداوند تنها همين دنيا را آفريده است و خيال مى‏كنى كه خداوند بشرى بجز شما را خلق نكرده است. بله، به خدا قسم كه خداوند هزاران هزار جهان و هزاران هزار انسان آفريده است و تو در پايان آن جهان‏ها و انسان‏ها مى‏باشى.

3 حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ تَمِيمِ بْنِ بُهْلُولٍ عَنْ نَصْرِ بْنِ مُزَاحِمٍ الْمِنْقَرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي مِخْنَفٍ لُوطِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي مَنْصُورٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ سُئِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ع عَنْ قُدْرَةِ اللَّهِ تَعَالَى جَلَّتْ عَظَمَتُهُ فَقَامَ خَطِيباً فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَلَائِكَةً لَوْ أَنَّ مَلَكاً مِنْهُمْ هَبَطَ إِلَى الْأَرْضِ مَا وَسِعَتْهُ لِعِظَمِ خَلْقِهِ وَ كَثْرَةِ أَجْنِحَتِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَوْ كُلِّفَتِ الْجِنُّ وَ الْإِنْسُ أَنْ يَصِفُوهُ مَا وَصَفُوهُ لِبُعْدِ مَا بَيْنَ مَفَاصِلِهِ وَ حُسْنِ تَرْكِيبِ صُورَتِهِ وَ كَيْفَ يُوصَفُ مِنْ مَلَائِكَتِهِ مَنْ سَبْعُمِائَةِ عَامٍ مَا بَيْنَ مَنْكِبَيْهِ وَ شَحْمَةِ أُذُنَيْهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسُدُّ الْأُفُقَ بِجَنَاحٍ مِنْ أَجْنِحَتِهِ دُونَ عِظَمِ بَدَنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنِ السَّمَاوَاتُ إِلَى حُجْزَتِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ قَدَمُهُ عَلَى غَيْرِ قَرَارٍ فِي جَوِّ الْهَوَاءِ الْأَسْفَلِ وَ الْأَرَضُونَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَوْ أُلْقِيَ فِي نُقْرَةِ إِبْهَامِهِ جَمِيعُ الْمِيَاهِ لَوَسِعَتْهَا وَ مِنْهُمْ مَنْ لَوْ أُلْقِيَتِ السُّفُنُ فِي دُمُوعِ عَيْنَيْهِ لَجَرَتْ دَهْرَ الدَّاهِرِينَ- فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ وَ سُئِلَ ع عَنِ الْحُجُبِ فَقَالَ أَوَّلُ الْحُجُبِ سَبْعَةٌ غِلَظُ كُلِّ حِجَابٍ مَسِيرَةُ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ بَيْنَ كُلِّ حِجَابَيْنِ مِنْهَا مَسِيرَةُ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ وَ الْحِجَابُ الثَّالِثُ سَبْعُونَ حِجَاباً بَيْنَ كُلِّ حِجَابَيْنِ مِنْهَا مَسِيرَةُ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ وَ طُولُهُ خَمْسُمِائَةِ عَامٍ حَجَبَةُ كُلِّ حِجَابٍ مِنْهَا سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ قُوَّةُ كُلِّ مَلَكٍ مِنْهُمْ قُوَّةُ الثَّقَلَيْنِ مِنْهَا ظُلْمَةٌ وَ مِنْهَا نُورٌ وَ مِنْهَا نَارٌ وَ مِنْهَا دُخَانٌ وَ مِنْهَا سَحَابٌ وَ مِنْهَا بَرْقٌ وَ مِنْهَا مَطَرٌ وَ مِنْهَا رَعْدٌ وَ مِنْهَا ضَوْءٌ وَ مِنْهَا رَمْلٌ وَ مِنْهَا جَبَلٌ وَ مِنْهَا عَجَاجٌ وَ مِنْهَا مَاءٌ وَ مِنْهَا أَنْهَارٌ وَ هِيَ حُجُبٌ مُخْتَلِفَةٌ غِلَظُ كُلِّ حِجَابٍ مَسِيرَةُ سَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ ثُمَّ سُرَادِقَاتُ الْجَلَالِ وَ هِيَ سَبْعُونَ سُرَادِقاً فِي كُلِّ سُرَادِقٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ بَيْنَ كُلِّ سُرَادِقٍ وَ سُرَادِقٍ مَسِيرَةُ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ ثُمَّ سُرَادِقُ الْعِزِّ ثُمَّ سُرَادِقُ الْكِبْرِيَاءِ ثُمَّ سُرَادِقُ الْعَظَمَةِ ثُمَّ سُرَادِقُ الْقُدْسِ ثُمَّ سُرَادِقُ الْجَبَرُوتِ ثُمَّ سُرَادِقُ الْفَخْرِ- ثُمَّ النُّورُ الْأَبْيَضُ ثُمَّ سُرَادِقُ الْوَحْدَانِيَّةِ وَ هُوَ مَسِيرَةُ سَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ فِي سَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ ثُمَّ الْحِجَابُ الْأَعْلَى وَ انْقَضَى كَلَامُهُ ع وَ سَكَتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَا بَقِيتُ لِيَوْمٍ لَا أَرَاكَ فِيهِ يَا أَبَا الْحَسَنِ

ترجمه :

3. زيد بن وهب مى‏گويد: از امير مؤمنان على (عليه السلام) از قدرت خداوند سؤال شد. آن حضرت براى خطبه ايستادند و خداوند را مورد ستايش قرار دادند و سپس فرمودند: خداوند داراى فرشتگانى است كه اگر يكى از آن فرشتگان بر زمين بيايند، به خاطر بزرگى هيكل و زيادى پرهايش در روى زمين جاى نخواهد گرفت. بعضى از آنها به نوعى هستند كه اگر جن و انسان موظف شوند كه او را توصيف نمايند، به خاطر دورى مفاصل او از يكديگر و نيكويى تركيب صورت او، نخواهند توانست توصيف كنند. چگونه مى‏توانند فرشته‏اى از فرشتگان او را وصف نمايند كه ميان شانه تا لاله گوشش هفصد سال راه است.

بعضى از آنان افق را به يكى از پرهايش و نه بزرگى هيكل آنها مى‏بندند، بعضى از آنها به گونه‏اى هستند كه آسمان‏ها در دامن آنها مى‏باشد، بعضى ديگر پايشان در جوّ پايينى استقرار پيدا نمى‏كند و زمين‏ها تا زانوى او هستند، بعضى ديگر چنان كه نوك انگشتان آنها را در همه درياها بگذارند، درياها به اندازه وسعت آنها نيستند و بعضى هم اگر كشتى‏ها در اشك چشمشان حركت كنند، براى هميشه در حركت خواهند بود و مبارك است خداوندى كه بهترين آفريدگار مى‏باشد. از آن حضرت از حُجب سؤال شد. ايشان فرمودند: اولين حجاب‏ها بر هفت نوع هستند، شدت هر حجابى مسيرى پانصد ساله است و ميان هر حجابى پانصد سال راه است و طول آن، پانصد سال راه مى‏باشد. نگهبانان هر حجابى هفتاد هزار فرشته است. قدرت هر فرشته‏اى از آنها به اندازه دو جهان است. بعضى از آن حجاب‏ها تاريكى، بعضى نور، بعضى آتش، تعدادى دود، تعدادى ابر، تعدادى برق، بعضى باران، بعضى رعد، بعضى روشنى، بعضى ريگ، بعضى كوه، تعدادى غبار، تعدادى آب و بعضى رودخانه است و آنها حجاب‏هاى گوناگون مى‏باشند. شدت هر حجابى هفتاد هزار سال راه است، سپس پرده‏هاى بزرگى است و آنها هفتاد پرده هستند كه در هر پرده‏اى هفتاد هزار فرشته مى‏باشند كه ميان هر كدام از پرده‏ها پانصد سال راه است. سپس پرده عزت و بعد پرده‏اى بزرگى و بعد پرده عظمت و بعد پرده پاكى و تقدس و بعد پرده جبروت و بعد پرده برترى و بعد نور سفيد و سپس پرده يگانگى است كه هفتاد هزار سال در هفتاد هزار سال راه است. سپس حجاب برتر است. كلام آن حضرت به پايان رسيد و ساكت شدند. عمر عرض كرد: اى ابوالحسن (كنيه حضرت على (عليه السلام)) نمى‏خواهم يك روز بدون تو در دنيا باقى بمانم.

4 حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ب