ر كدام به آن چه آفريده شده است، دست پيدا مى‏كند. امام (عليه السلام) فرمودند: خداوند، جن و انسان را آفريد تا او را عبادت كنند و آنها را نيافريد تا از او نافرمانى نمايند و اين همان سخن خداوند است كه مى‏فرمايد: من جن و انسان را فقط براى آن كه مرا عبادت كنند، آفريده‏ام.(215)

4 أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عِمْرَانَ الْحَلَبِيِّ عَنْ مُعَلًّى أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَنْظَلَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ يُسْلَكُ بِالسَّعِيدِ طَرِيقَ الْأَشْقِيَاءِ حَتَّى يَقُولَ النَّاسُ مَا أَشْبَهَهُ بِهِمْ بَلْ هُوَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَتَدَارَكُهُ السَّعَادَةُ وَ قَدْ يُسْلَكُ بِالشَّقِيِّ طَرِيقَ السُّعَدَاءِ حَتَّى يَقُولَ النَّاسُ مَا أَشْبَهَهُ بِهِمْ بَلْ هُوَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَتَدَارَكُهُ الشَّقَاءُ إِنَّ مَنْ عَلِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى سَعِيداً وَ إِنْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا فُوَاقُ نَاقَةٍ خَتَمَ لَهُ بِالسَّعَادَةِ

ترجمه :

4. على بن حنظله از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: گاهى انسان خوشبخت به روش انسان‏هاى بدبخت (گنهكار) رفتار مى‏كند تا جايى كه مردم مى‏گويند: چقدر شبيه گنهكاران شده است، بلكه يكى از آنها مى‏باشد. سپس خوشبختى، او را نجات مى‏دهد و گاهى انسان بدبخت به روش انسان‏هاى نيكوكار رفتار مى‏كند تا جايى كه مردم مى‏گويند: چقدر شبيه نيكوكاران شده است، بلكه يكى از آنها مى‏باشد. سپس بدبختى، او را (به همان مسير خودش) مى‏برد. حقيقتا كسى كه خداوند او را خوشبخت كرده است، در نهايت خوشبخت خواهد شد؛ اگر چه از دنيا به اندازه سكسكه شتر باقى نمانده باشد.

5 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ السَّعَادَةَ وَ الشَّقَاوَةَ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ خَلْقَهُ فَمَنْ عَلِمَهُ اللَّهُ سَعِيداً لَمْ يُبْغِضْهُ أَبَداً وَ إِنْ عَمِلَ شَرّاً أَبْغَضَ عَمَلَهُ وَ لَمْ يُبْغِضْهُ وَ إِنْ كَانَ عَلِمَهُ شَقِيّاً لَمْ يُحِبَّهُ أَبَداً وَ إِنْ عَمِلَ صَالِحاً أَحَبَّ عَمَلَهُ وَ أَبْغَضَهُ لِمَا يَصِيرُ إِلَيْهِ فَإِذَا أَحَبَّ اللَّهُ شَيْئاً لَمْ يُبْغِضْهُ أَبَداً وَ إِذَا أَبْغَضَ شَيْئاً لَمْ يُحِبَّهُ أَبَداً

ترجمه :

5. منصور بن حازم از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: خداوند قبل از آن كه مخلوقات خود را بيافريند، خوشبختى و بدبختى را آفريد، پس كسى كه خداوند او را خوشبخت مى‏داند، هرگز نسبت به او خشمگين نمى‏شود و اگر كار بدى انجام دهد، نسبت به كارش خشم مى‏گيرد اما نسبت به خودش خشمگين نمى‏شود. و كسى كه خداوند او را بدبخت مى‏داند، هرگز او را دوست نخواهد داشت و اگر كار خوبى انجام دهد، كارش را دوست دارد، اما خودش را به دليل راهى كه انتخاب كرده است، دوست نخواهد داشت. پس زمانى كه خداوند چيزى را دوست داشته باشد، ديگر از او خشمگين نمى‏شود و اگر چيزى را دشمن بداند، ديگر دوست نخواهد داشت.

6 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ وَ سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ جَمِيعاً قَالا حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ نُوحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ قَالَ يَحُولَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ أَنْ يَعْلَمَ أَنَّ الْبَاطِلَ حَقٌّ وَ قَدْ قِيلَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ بِالْمَوْتِ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَنْقُلُ الْعَبْدَ مِنَ الشَّقَاءِ إِلَى السَّعَادَةِ وَ لَا يَنْقُلُهُ مِنَ السَّعَادَةِ إِلَى الشَّقَاءِ

ترجمه :6. هشام بن سالم از امام صادق (عليه السلام) درباره سخن خداوند كه فرموده است: اى مردم! بدانيد كه خداوند بين انسان و قلبش فاصله مى‏اندازد.(216) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: خداوند بين خود و كسى كه باطل را حق مى‏داند، فاصله مى‏اندازد. (در روايت ديگرى) گفته شده است: خداوند بين خود و انسان به وسيله مرگ فاصله انداخته است. و امام صادق (عليه السلام) مى‏فرمايند: خداوند، بنده‏اى خود را از بدبختى به خوشبختى منتقل مى‏سازد؛ كسى را از خوشبختى به بدبختى نمى‏برد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:120.txt">1</a><a class="text" href="w:text:121.txt">2</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:13.txt">1</a><a class="text" href="w:text:14.txt">2</a><a class="text" href="w:text:15.txt">3</a><a class="text" href="w:text:16.txt">4</a><a class="text" href="w:text:17.txt">5</a></body></html>59. باب نفى الجبر و التفويض‏
59. درباره نفى جبر (مجبور شدن انسان) و تفويض (واگذارى امور به انسان)

1 أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ الْيَمَانِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ الْخَلْقَ فَعَلِمَ مَا هُمْ صَائِرُونَ إِلَيْهِ وَ أَمَرَهُمْ وَ نَهَاهُمْ فَمَا أَمَرَهُمْ بِهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَقَدْ جَعَلَ لَهُمُ السَّبِيلَ إِلَى الْأَخْذِ بِهِ وَ مَا نَهَاهُمْ عَنْهُ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَقَدْ جَعَلَ لَهُمُ السَّبِيلَ إِلَى تَرْكِهِ وَ لَا يَكُونُوا آخِذِينَ وَ لَا تَارِكِينَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ

ترجمه :

1. ابراهيم بن عمر يمانى از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: خداوند مخلوقات را آفريد و مى‏دانست كه آنها به چه مسيرى مى‏روند (به همين دليل) آنها را به كارهايى دستور و از اعمالى نهى كرد و نسبت به كارهايى كه به آنها دستور داده است، راهى را نيز قرار داده است تا به آن عمل برسند و نسبت به كارهايى كه آنها را نهى كرده است، راهى را نيز براى ترك آن در نظر گرفته است. پس مردم به جز با اذن خداوند هيچ عملى را انجام نداده و هيچ كارى را ترك نمى‏كنند.

2 أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ قُرْطٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ 