ه مثل خود و تجمع چيزى به هم شكل خودش و متصل بودن نوعى به شبيه خود است، تا جايى كه اگر خلاف آن چه در كارهاى خداوند وجود دارد را تصور كنى مانند چرخش روزگار، حركت خورشيد و ماه و مسير ستارگان، همگى نابود شده و از بين مى‏روند، پس چون كه كارهاى خداوند طبق آن چه بيان كرديم، شرائط عدالت را دارد و از علت و انگيزه‏هاى ستم سالم مى‏باشد، صحيح است به اين كه از روى حكمت باشد و دليل اين كه از خداوند ستم واقع نشده و كار ظالمانه انجام نمى‏دهد، اين است كه ثابت شد خداوند هميشه بوده، آگاه و دانايى است كه نادان نمى‏باشد، در حالى كه ستم از كسى سر مى‏زند كه نسبت به زشتى آن نادان باشد يا اين كه به ستم نياز داشته باشد و از آن بهره ببرد. پس چون كه خداوند هميشه بوده و بى‏نياز است و نسبت به او سود و زيان معنا ندارد و به آن چه بود و خواهد بود از زشتى و خوبى آگاه است، صحيح است كه به جز از روى حكمت كارى انجام ندهد و به جز از روى حق و راستى چيزى به وجود نياورد. مگر نمى‏بينى كسى از ميان ما حكمتش درست بوده و از كار زشت بى‏نياز است و قدرت بر ترك آن كار و آگاهى به زشتى آن دارد و انجام دهنده آن به دليل زشتى كار، سرزنش مى‏شود (در اين صورت) از او توقع انجام دادن گناهان بزرگ نمى‏باشد و از گرفتار شدن چنين شخصى در جايگاه عمل زشت، ترسى نخواهد بود و اين روشن است و ستايش مخصوص خداوند است.

13 حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ الْخَزَّازِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْبَاقِرِ ع يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنَّا نَرَى مِنَ الْأَطْفَالِ مَنْ يُولَدُ مَيِّتاً وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْقُطُ غَيْرَ تَامٍّ وَ مِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ أَعْمَى أَوْ أَخْرَسَ أَوْ أَصَمَّ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمُوتُ مِنْ سَاعَتِهِ إِذَا سَقَطَ عَلَى الْأَرْضِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَبْقَى إِلَى الِاحْتِلَامِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يُعَمَّرُ حَتَّى يَصِيرَ شَيْخاً فَكَيْفَ ذَلِكَ وَ مَا وَجْهُهُ فَقَالَ ع إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَوْلَى بِمَا يُدَبِّرُهُ مِنْ أَمْرِ خَلْقِهِ مِنْهُمْ وَ هُوَ الْخَالِقُ وَ الْمَالِكُ لَهُمْ فَمَنْ مَنَعَهُ التَّعْمِيرَ فَإِنَّمَا مَنَعَهُ مَا لَيْسَ لَهُ وَ مَنْ عَمَّرَهُ فَإِنَّمَا أَعْطَاهُ مَا لَيْسَ لَهُ فَهُوَ الْمُتَفَضِّلُ بِمَا أَعْطَاهُ وَ عَادِلٌ فِيمَا مَنَعَ وَ لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ قَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَيْفَ لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ قَالَ لِأَنَّهُ لَا يَفْعَلُ إِلَّا مَا كَانَ حِكْمَةً وَ صَوَاباً وَ هُوَ الْمُتَكَبِّرُ الْجَبَّارُ وَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ فَمَنْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ حَرَجاً فِي شَيْ‏ءٍ مِمَّا قَضَى اللَّهُ فَقَدْ كَفَرَ وَ مَنْ أَنْكَرَ شَيْئاً مِنْ أَفْعَالِهِ جَحَدَ

ترجمه :

13. جابربن يزيد جعفى مى‏گويد: به امام باقر (عليه السلام) عرض كردم: اى فرزند رسول خدا! ما كودكانى را مى‏بينيم كه از هنگام تولد مرده هستند و بعضى سقط شده و كامل نيستند و بعضى كور، گنگ يا لال به دنيا مى‏آيند و بعضى بعد از مدت (كوتاهى) كه به دنيا مى‏آيند، مى‏ميرند و بعضى تا سن بلوغ باقى مى‏مانند و بعضى هم تا زمانى كه پير مى‏شوند، عمر مى‏كنند، اين مسئله چگونه و علت آن چيست؟ آن حضرت فرمودند: خداوند به آن چه خود از كار آفريده‏هايش انجام مى‏دهد، سزاوارتر است و او آفريننده و مالك مخلوقات خود مى‏باشد. پس كسى كه خداوند او را از عمل طولانى منع كرده است، از چيزى كه به او تعلق ندارد، نهى كرده است و به كسى كه عمر طولانى مى‏دهد، چيزى كه به او تعلق ندارد را داده است. پس خداوند نسبت به آن چه مى‏دهد، سؤال نمى‏شود، در حالى كه مخلوقات مورد پرستش قرار مى‏گيرند. جابربن يزيد مى‏گويد: به آن حضرت عرض كردم: اى فرزند رسول خدا! چگونه خداوند از آن چه انجام مى‏دهد، سؤال نمى‏شود؟ ايشان فرمودند: به خاطر اين كه آن چه انجام مى‏دهد، از روى حكمت و حقانيت است، در حالى كه او بزرگ جبار و يگانه پيروزمند است. پس كسى كه در خودش نسبت به چيزى كه خداوند حكم كرده است، شكى پيدا كند، حقيقتا كافر شده است و كسى چيزى را از كارهاى خداوند انكار نمايد، (خداوند را) انكار كرده است.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:132.txt">1</a><a class="text" href="w:text:133.txt">2</a></body></html>62. باب أن الله تعالى لايفعل بعباده الا الصلح لهم‏
62. درباره اين كه خداوند نسبت به بندگانش فقط آن چه به نفع آنها است، انجام مى‏دهد.

1 أَخْبَرَنِي أَبُو الْحُسَيْنِ طَاهِرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يُونُسَ بْنِ حَيْوَةَ الْفَقِيهُ بِبَلخٍ قَالَ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْهَرَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ مُهَاجِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى الْحُنَيْنِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ ص عَنْ جَبْرَئِيلَ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَنْ أَهَانَ وَلِيّاً لِي فَقَدْ بَارَزَنِي بِالْمُحَارَبَةِ وَ مَا تَرَدَّدْتُ فِي شَيْ‏ءٍ أَنَا فَاعِلُهُ مِثْلَ مَا تَرَدَّدْتُ فِي قَبْضِ نَفْسِ الْمُؤْمِنِ يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَ أَكْرَهُ مَسَاءَتَهُ وَ لَا بُدَّ لَهُ مِنْهُ وَ مَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِمِثْلِ أَدَاءِ مَا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ وَ لَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَنَفَّلُ لِي حَتَّى أُحِبَّهُ وَ مَتَى أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ لَهُ سَمْعاً وَ بَصَراً وَ يَداً وَ مُؤَيِّداً إِنْ دَعَانِي أَجَبْتُهُ وَ إِنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ الْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ يُرِيدُ الْبَابَ مِنَ الْعِبَادَةِ فَأَكُفُّهُ عَنْهُ لِئَلَّا يَدْخُلَهُ عُجْبٌ فَيُفْسِدَهُ ذَلِكَ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ الْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ لَا يَصْلُحُ إِيمَانُهُ إِلَّا بِالْفَقْرِ وَ لَوْ أَغْنَيْتُهُ لَأَفْسَدَهُ ذَلِكَ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ الْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ لَا يَصْلُحُ إِيمَانُهُ إِلَّا بِالْغِنَاءِ وَ لَوْ أَفْقَرْتُهُ لَأَفْسَدَهُ ذَلِكَ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ الْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ لَا يَصْلُحُ إِيمَانُهُ إِلَّا بِالسُّقْمِ وَ لَوْ صَحَّحْتُ جِسْمَهُ لَأَفْسَدَهُ ذَلِكَ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ الْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ لَا يَصْلُحُ إِيمَانُهُ إِلَّا بِالصِّحَّةِ وَ لَوْ أَسْقَم