ِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيماً قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَالشَّفَاعَةُ لِمَنْ تَجِبُ مِنَ الْمُذْنِبِينَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ ع قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص يَقُولُ إِنَّمَا شَفَاعَتِي لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي فَأَمَّا الْمُحْسِنُونَ مِنْهُمْ فَمَا عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَيْرٍ فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَكَيْفَ تَكُونُ الشَّفَاعَةُ لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ وَ اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرُهُ يَقُولُ- وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى‏ وَ هُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ وَ مَنْ يَرْتَكِبُ الْكَبَائِرَ لَا يَكُونُ مُرْتَضًى فَقَالَ يَا أَبَا أَحْمَدَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يَرْتَكِبُ ذَنْباً إِلَّا سَاءَهُ ذَلِكَ وَ نَدِمَ عَلَيْهِ وَ قَدْ قَالَ النَّبِيُّ ص كَفَى بِالنَّدَمِ تَوْبَةً وَ قَالَ ع وَ مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَ سَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ فَمَنْ لَمْ يَنْدَمْ عَلَى ذَنْبٍ يَرْتَكِبُهُ فَلَيْسَ بِمُؤْمِنٍ وَ لَمْ تَجِبْ لَهُ الشَّفَاعَةُ وَ كَانَ ظَالِماً وَ اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرُهُ يَقُولُ- ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَيْفَ لَا يَكُونُ مُؤْمِناً مَنْ لَمْ يَنْدَمْ عَلَى ذَنْبٍ يَرْتَكِبُهُ فَقَالَ يَا أَبَا أَحْمَدَ مَا مِنْ أَحَدٍ يَرْتَكِبُ كَبِيرَةً مِنَ الْمَعَاصِي وَ هُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ سَيُعَاقَبُ عَلَيْهَا إِلَّا نَدِمَ عَلَى مَا ارْتَكَبَ وَ مَتَى نَدِمَ كَانَ تَائِباً مُسْتَحِقّاً لِلشَّفَاعَةِ وَ مَتَى لَمْ يَنْدَمْ عَلَيْهَا كَانَ مُصِرّاً وَ الْمُصِرُّ لَا يُغْفَرُ لَهُ لِأَنَّهُ غَيْرُ مُؤْمِنٍ بِعُقُوبَةِ مَا ارْتَكَبَ وَ لَوْ كَانَ مُؤْمِناً بِالْعُقُوبَةِ لَنَدِمَ وَ قَدْ قَالَ النَّبِيُّ ص لَا كَبِيرَةَ مَعَ الِاسْتِغْفَارِ وَ لَا صَغِيرَةَ مَعَ الْإِصْرَارِ وَ أَمَّا قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى‏ فَإِنَّهُمْ لَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى اللَّهُ دِينَهُ وَ الدِّينُ الْإِقْرَارُ بِالْجَزَاءِ عَلَى الْحَسَنَاتِ وَ السَّيِّئَاتِ فَمَنِ ارْتَضَى اللَّهُ دِينَهُ نَدِمَ عَلَى مَا ارْتَكَبَهُ مِنَ الذُّنُوبِ لِمَعْرِفَتِهِ بِعَاقِبَتِهِ فِي الْقِيَامَةِ

ترجمه :

6. محمد بن ابى عمير مى‏گويد: از امام موسى كاظم (عليه السلام) شنيدم كه مى‏فرمود: خداوند فقط كافران، انكار كنندگان (خداوند) گمراهان و مشركان را در جهنم براى هميشه نگه مى‏دارد و كسى كه از گناهان كبيره دورى كند، از گناه صغيره مورد سؤال قرار نمى‏گيرد. خداوند متعال فرموده است: اگر از گناهان كبيره‏اى كه از آن نهى شده‏ايد، دورى كنيد، گناه (كوچك) شما را مى‏بخشيم و شما را در جايگاه پسنديده‏اى داخل مى‏كنيم.(255)

به آن حضرت عرض كردم: اى فرزند رسول خدا! پس شفاعت براى كدام گروه از گنهكاران واجب است؟ امام (عليه السلام) فرمودند: پدرم از پدرانش و آنها از على (عليه السلام) نقل كرده‏اند كه فرموده است: از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) شنيدم كه مى‏فرمود: شفاعت من به افرادى كه از امت من مى‏رسد كه گناهان كبيره انجام داده‏اند، اما بر نيكوكاران امت من، چيزى نيست. ابن ابى عمير مى‏گويد: به امام موسى كاظم (عليه السلام) عرض كردم: اى فرزند رسول خدا! چگونه شفاعت به كسانى مى‏رسد كه گناهان كبيره انجام داده‏اند در حالى كه خداوند مى‏فرمايد: شفاعت به كسانى مى‏رسد كه مورد رضايت خداوند بوده و آنها نيز از ترس خداوند، مى‏ترسند.(256) و كسى كه گناهان كبيره انجام مى‏دهد، مورد رضايت خداوند نيست. آن حضرت فرمودند: اى ابا احمد! هيچ مؤمنى گناه نمى‏كند مگر اين كه او را ناراحت كرده و پشيمان مى‏سازد و پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) فرموده: پشيمانى از توبه كفايت مى‏كند و فرموده است: كسى كه خوبى‏هايش او را خوشحال كرده و بدى‏هايش او را ناراحت كند، مؤمن است، پس كسى كه بر گناهانى كه انجام مى‏دهد، پشيمان نمى‏شود، مؤمن نيست و ظالم است و شفاعت در حق او واجب نمى‏باشد و خداوند مى‏فرمايد: براى ستمكاران دوست و شفاعت كننده‏اى كه مورد اطاعت قرار بگيرد، وجود ندارد.(257) به آن حضرت عرض كردم: اى فرزند رسول خدا! چگونه كسى كه وقتى از گناهانى كه انجام مى‏دهد، پشيمان نمى‏باشد، مؤمن نيست؟ آن حضرت فرمودند: اى ابا احمد! كسى؟ گناه كبيره‏اى انجام مى‏دهد، مى‏داند كه به زودى عذاب خواهد شد. مگر اين كه نسبت به آن پشيمان شود و كسى كه پشيمان گردد، توبه كرده است و مستحق شفاعت مى‏باشد، اما كسى كه پشيمان نباشد بر آن اصرار مى‏ورزد و كسى كه بر گناهى اصرار بورزد، مورد بخشش قرار نمى‏گيرد، زيرا چنين شخصى به عذابى كه به خاطر كارهايى كه انجام داده است، ايمان ندارد و اگر نسبت به عذاب آخرتى ايمان داشته باشد، پشيمان است و رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) فرموده: با استغفار هيچ گناهى كبيره نيست و با اصرار هيچ گناهى صغيره نخواهد بود. اما اين كه خداوند فرموده: شفاعت به كسانى مى‏رسد كه مورد رضايت خداوند باشد. اين گروه شفاعت نمى‏كنند مگر براى كسانى كه خداوند از دين آنها راضى باشد و دين اعتراف كردن به اين كه كارهاى خوب و بد جزا دارد. پس كسى كه خداوند از دينش راضى باشد، به خاطر شناختى كه از نتيجه كار خود در روز قيامت دارد، از گناهى كه انجام داده است، پشيمان مى‏باشد.

7 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ السَّعْدَآبَادِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ حُمْرَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةٌ فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَ يُضَاعِفُ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ إِلَى سَبْعِمِائَةٍ وَ مَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ عَلَيْهِ حَتَّى يَعْمَلَهَا فَإِنْ لَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةٌ بِتَرْكِهِ لِفِعْلِهَا وَ إِنْ عَمِلَهَا أُجِّلَ تِسْعَ سَاعَاتٍ فَإِنْ تَابَ وَ نَدِمَ عَلَيْهَا لَمْ تُكْتَبْ عَلَيْهِ وَ إِنْ لَمْ يَتُبْ وَ لَمْ يَنْدَمْ عَلَيْهَا كُتِبَتْ عَلَيْهِ سَيِّئَةٌ

ترجمه :

7. حمزه بن حمران از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‏كند كه فرمودند: كسى كه تصميم به انجام كار خوبى گرفته باشد، اما آن را انجام ندهد، براى او يك كار خوب نوشته مى‏شود، پس اگر تصميم كار خوب را عملى سازد، ده ثواب خواهد داشت و 